Blog > Komentarze do wpisu

Awanturnik, agent, pisarz

Do tych określeń mogłabym dodać jeszcze wiele innych, np. przed wojną jeden najpoczytniejszych autorów na świecie, wydał ponad 80 milionów książek w 30 językach, był porównywany do Kiplinga, Londona, Maya.

O kim mowa?

Antoni Ferdynand Ossendowski.

Jego życie to materiał na fascynujący film. Ale mało komu, nawet z wykształconych Polaków mówi coś dziś nazwisko Ossendowski. To nie przypadek. Napisał książkę, której władze  PRL-u mu nie wybaczyły. Beletryzowana biografia Lenina ukazała się w 1930 roku i zdemaskowała prawdziwe oblicze rzekomego "przyjaciela ludu pracującego."

A i wcześniejsza biografia stawiała go na straconej po wojnie pozycji wydawniczej.

Już W 1905 roku został w Rosji skazany na karę śmierci, cudem odzyskał wolność. Po wybuchu rewolucji i podczas I wojny współpracował z Białymi.

Ścigany przez policję Czeka, związał się z baronem Ungerem, który próbował na terenie dzisiejszej Mongolii zbudować państwo niezależne od ówczesnego Kraju Rad. Do dziś krążą w  informacje o tajemniczym skarbie Ungera, o którego miejscu przechowywania miałby wiedzieć Ossendowski. Legendę ten utwierdza fanatyczna nienawiść Sowietów do pisarza, którego nawet po śmierci NKWD kazało ekshumować, aby potwierdzić przez miejscowego dentystę, czy nieboszczyk to z pewnością pisarz Ossendowski.

Uciekając z ogarniętej rewolucyjnym krwawym szałem Rosji wędruje przez Syberię, Mongolię. Posądzany jest o współpracę z wywiadem amerykańskim lub japońskim ( znał świetnie ten język jak i wiele innych ). Tego wątku nie podejmuje w książkach, ale z pasją i malowniczo opisuje Syberię, Azję. Książka o tej podróży "Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów" zostaje oczywiście bestsellerem na świecie ( pierwodruk ukazał się w USA, w 1922 książka ukazała się w Londynie a dopiero rok później w Polsce ).

W wyzwolonej Polsce drukuje kolejne książki : o wyprawie do Afryki, podróży po Palestynie, Syrii,  ale też odkrywa przed Polakami uroki Polesia czy Huculszczyzny.

Francuski krytyk napisał, że "jeżeli Ossendowski przeżył lub widział to wszystko, co opisuje, należy mu się nagroda wszystkich towarzystw geograficznych, jeżeli zaś utwory są dziełem wyobraźni, powinno mu się przyznać Nagrodę Nobla".

Niestety od ustawy o cenzurze w 1947, aż do upadku Urzędu na Mysiej w 1990 roku, nie miała prawa ukazać się żadna książka tego autora, nawet niewinne zdawałoby się książeczki dla dzieci.

Bo Ossendowski pisał też utwory dla najmłodszych. Najbardziej znany jest "Słoń Birara" polecany przez Fundację Cała Polska Czyta Dzieciom. Ale po 1990 wznowiono także jego inne utwory dla najmłodszych: "Życie i przygody małpki" , "Młodzi zwycięzcy", "Wacek i jego pies".

A w przedmowie do "Pamiętnika szympansiczki Kaśki", autor zwraca się do najmłodszych tak:

"Odczytałem znaki, nadrapane niesforną rączką szympansiczki, i przełożyłem na nasz język. Jest to bardzo ciekawe opowiadanie. (...) Czytelnicy moi zrozumieją, że zwierzęta też mają serce, rozum i pamięć. Nie trzymajcie ich w niewoli, nie bijcie, nie krzywdźcie!"

I poczytajcie swoim dzieciom te niezwykłe książki, które tak wyprzedziły swoją epokę.

 

wtorek, 16 grudnia 2014, oldbook

Polecane wpisy

  • Brad Pitt i Norblin

    Kolejny raz próbuję wpisać i edytować tekst o Stefanie Norblinie - mało znanym w Polsce. Niestety teksty wpisywane nie zapisują się. Krótko - fascynujące i nies

  • Śmigus Dyngus

    Wielkanoc za nami. Dla jednych najważniejsze święta, dla innych to te mniej ważne. Ot taki przedłużony weekend. Baranka zastępuje wszechobecny zając. Taki znak

  • Amerykański oberszpieg

    O tej książce dowiedziałam się przypadkiem, a powinna być lekturą obowiązkową! Dla kogo obowiązkową? Przede wszystkim dla polityków zajmujących się sprawami mię

Komentarze
2016/02/21 16:23:40
Ludzie, zwierzęta, bogowie - są już w domenie publicznej na wolnelektury.pl.
Pozdrawiam!
Spis moli